BHAGAVAD GĪTĀ

 

Chapters 2 (54-72), 10, 12, 15

6.58 mb MP3 Download HERE, recorded at Kanyapeeth, Varanasi.

 

 


 

 

GĪTĀ DHYĀNAM

 

 

om

 

1 pārthāya pratibodhitām bhagavatā

nārāyanena svayam

vyāsena grathitām purāna muninā

madhye mahābhāratam

 

advaitāmrita varshinīm bhagavatīm

ashtā dashā dhyāyinīm

amba tvām anusamdadhāmi

bhagavad gīte bhava dveshinīm

 

2 namo stute vyāsa vishāla budhe

phullāravindāyata patra netra

yena tvayā bhārata tailapūrnah

prajvālito jānamayah pradīpah

 

3 prapanna pārijātāya totravetraika pānaye

jāna mudrāya krishnāya gītāmrita duhe namah

 

4 sarvopanishado gāvo dogdhā gopāla nandanah

pārtho vatsah sudhīr bhoktā dugdham gītāmritam mahat

 

5 vasudeva sutam devam kamsa cānūra mardanam

devakī paramānandam krishnam vande jagad gurum

 

6 bhīshma drona tatā jayadratha jalā

gāndhāra nīlotpalā

shalya grāhavatī kripena vahanī

karnena velākulā

 

ashvatthāma vikarna ghora makarā

duryodhanāvartini

sottīrnā khalu pāndavai ranā nadī

kaivartakah keshavah

 

7 pārāsharya vacah sarojam amalam

gītārtha gandhotkatam

nānākhyānaka kesaram hari kathā

sambodhanā bodhitam

 

loke sajjana shat padair aharahah

pepīyamānam mudā

bhūyād bhārata pamkajam kalimala

pradhvamsi nah shreyase

 

8                    mūkam karoti vācālam

pangum langhayate girim

yatkripā tam aham vande

paramānanda mādhavam

 

9 yam brahmā varunendra rudra marutah

stunvanti divyaih stavaih

vedaih sānga pada kramopanishadaih

gāyanti yam sāmagāh

 

dhyānāvasthita tadgatena manasā

pashyanti yam yoginah

yasyāntam na viduh surāsuraganā

devāya tasmai namah

 


 

 

 

CHAPTER 2

 

 

arjuna uvāca

 

54 sthita-prājasya bhāshā

samādhi-sthasya keshava

sthita-dhīh kim prabhāsheta

kim āsīta vrajeta kim

 

 

shrī bhagavān uvāca

 

55                prajahāti yadā kāmān

sarvān pārtha manogatān

ātmany evā 'tmanā tushtah

sthita-prajas tado 'cyate

 

56 duhkh eshv anu dvigna manāh

sukh eshu vigata sprihah

vīta-rāga-bhaya-krodhah

sthita-dhīr munir ucyate

 

57 yah sarvatrā 'nabhi snehas

tat-tat prāpya shubhā 'shubham

nā 'bhinandati na dveshti

tasya prajā pratishthitā

 

58 yadā samharate cāyam

kūrmo 'ngānī 'va sarvashah

indriyānī 'ndriyārthebhyas

tasya prajā pratishthitā

 

59 vishayā vinivartante

nirāhārasya dehinah

rasa-varjam raso 'py asya

param drishtvā nivartate

 

60 yatato hy api kaunteya

purushasya vipashcitah

indriyāni pramāthīni

haranti prasabham manah

 

61 tāni sarvāni samyamya

yukta āsīta mat-parah

vashe hi yasye 'ndriyāni

tasya prajā pratishthitā

 

62 dhyāyato vishhayān pumsah

sangas teshū 'pajāyate

sangāt sanjāyate kāmah

kāmāt krodho 'bhijāyate

 

63 krodhād bhavati sammohah

sammohāt smriti-vibhramah

smriti-bhramshād buddhi-nāsho

buddhi-nāshāt pranashyati

 

64 rāga-dvesha-viyuktais tu

vishayān indriyaish caran

ātmavashyair vidheyātmā

prasādam adhigacchati

 

65 prasāde sarva-duhkānām

hānir asyo 'pajāyate

prasannacetaso hy āshu

buddhih paryavatishthate

 

66 nā 'sti buddhir ayuktasya

na cā 'yuktasya bhāvanā

na cā 'bhāvayatah shāntir

ashāntasya kutah sukham

 

67 indriyānām hi caratām

yan ano 'nuvidhīyate

tad asya harati prajām

vāyur nāvam ivā 'mbhasi

 

68 tasmād yasya mahābāho

nigrihītānī sarvashah

indriyānī 'ndriyārthebhyas

tasya prajā pratishthitā

 

69 nishā sarva-bhūtānām

tasyām jāgarti samyamī

yasyām jāgrati bhūtāni

nishā pashyato muneh

 

70 āpūryamānam acala-pratishtham

samudram āpah pravishanti yadvat

tadvat kāmā yam pravishanti sarve

sa shāntim āpnoti na kāmakāmi

 

71 vihāya kāmān yah sarvān

pumāmsh carati nihsprihah

nirmamo nirahamkārah

sa shāntim adhigacchati

 

72 eshā brāhmī sthitih pārtha

nai 'nām prāpya vimuhyati

sthitvā 'syām anta-kāle 'pi

brahma-nirvānam ricchati

 

 

 

 

OM TAT SAT

 

ity shrīmad bhagavad gītāsūpanishatsu

brahma vidyāyām yogashāstre

shrī krishnā 'rjuna samvāde

sāmkhya-yogo nāma dvitīyo 'dhyāyah

 


 

 

 

CHAPTER 10

 

 

shrī bhagavān uvāca

 

1 bhūya eva mahā-bāho

shrinu me paramam vacah

yat te 'ham prīya mānāya

vakshyāmi hita-kāmyayā

 

2 na me viduh sura-ganāh

prabhavam na maharshayah

aham ādir hi devānām

maharshīnām ca sarvashah

 

3 yo mām ajam anādim ca

vetti loka-maheshvaram

asammūdhah sa martyesu

sarva pāpaih pramucyate

 

4 buddhir jānam asam mohah

kshamā satyam damah shamah

sukham duhkham bhavo 'bhāvo

bhayam cā 'bhayam eva ca

 

5 ahimsā samatā tushtis

tapo dānam yasho 'yashah

bhavanti bhāvā bhūtānām

matta eva prithag-vidhāh

 

6 maharshayah sapta pūrve

catvāro manavas tathā

mad-bhāvā mānasā jātā

yeshām loka imāh prajāh

 

7 etām vibhūtim yogam ca

mama yo vetti tattvatah

so 'vikalpena yogena

yujyate nā 'tra samshayah

 

8 aham sarvasya prabhavo

mattah sarvam pravartate

iti matvā bhajante mām

budhā bhāva-samanvitāh

 

9 mac-cittā mad-gata-prānā

bodhayantah parasparam

kathayantash ca mām nityam

tushyanti ca ramanti ca

 

10 teshām satata-yuktānām

bhajatām prīti-pūrvakam

dadāmi buddhi-yogam tam

yena mām upayānti te

 

11 teshām evā 'nukampā rtham

aham ajāna-jam tamah

nāshayāmy ātma-bhāvastho

jāna-dīpena bhāsvatā

 

 

arjuna uvāca

 

12 param brahma param dhāma

pavitram paramam bhavān

purusham shāshvatam divyam

ādi devam ajam vibhum

 

13 āhus tvām rishayah sarve

devarshir nāradas tathā

asito devalo vyāsah

svayam cai 'va bravīshi me

 

14 sarvam etad ritam manye

yan mām vadasi keshava

na hi te bhagavan vyaktim

vidur devā na dānavāh

 

15 svayam evā 'tmanā 'tmānam

vettha tvam purushottama

bhūta-bhāvana bhūtesha

deva-deva jagat-pate

 

16 vaktum arhasy asheshena

divyā hy ātma-vibhūtayah

yābhir vibhūtibhir lokān

imāms tvam vyāpya tishthasi

 

17 katham vidyām aham yogims

tvām sadā paricintayan

keshu keshu ca bhāveshu

cintyo 'si bhagavan mayā

 

18 vistarenā 'tmano yogam

vibhūtim ca janārdana

bhūyah kathaya triptir hi

shrinvato nā 'sti me 'mritam

 

 

shrī bhagavān uvāca

 

19 hanta te kathayishyāmi

divyā hy ātma vibhūtayah

prādhānyatah kuru-shreshtha

nā 'sty anto vistarasya me

 

20 aham ātmā gudākesha

sarva-bhūtā shaya-sthitah

aham ādish ca madhyam ca

bhūtānām anta eva ca

 

21 ādityānām aham vishnur

jyotishām ravir amshumān

marīcir marutām asmi

nakshatrānām aham shashī

 

22 vedānām sāma-vedo 'smi

devānām asmi vāsavah

indriyānām manash cā 'smi

bhūtānām asmi cetanā

 

23 rudrānām shamkarash cā 'smi

vittesho yaksha-rakshasām

vasūnām pāvakash cā 'smi

meruh shikharinām aham

 

24 purodhasām ca mukyam mām

viddhi pārtha brihaspatim

senānīnām aham skandah

sarasām asmi sāgarah

 

25 maharshīnām bhrigur aham

girām asmy ekam aksharam

yajānām japa-yajo 'smi

sthāvarānām himālayah

 

26 ashvatthah sarva-vrikshānām

devarshīnām ca nāradah

gandharvānām citrarathah

siddhānām kapilo munih

 

27 uccaihshravasam ashvānām

viddhi mām amritodbhavam

airāvatam gajendrānām

narānām ca narādhipam

 

28 āyudhānām aham vajram

dhenūnām asmi kāmadhuk

prajanash cā 'smi kandarpah

sarpānān asmi vāsukih

 

29 anantash cā 'smi nāgānām

varuno yādasām aham

pitrinām aryamā cā 'smi

yamah samyamatām aham

 

30 prahlādash cā 'smi daityānām

kālah kalayatām aham

mrigānām ca mrigendro 'ham

vainateyash ca pakshinām

 

31 pavanah pavatām asmi

rāmah shastra-bhritām aham

jhashānām makarash cā 'smi

srotasām asmi jāhnavī

 

32 sargānām ādir antash ca

madhyam cai 'vā 'ham arjuna

adhyātma-vidyā vidyānām

vādah pravadatām aham

 

33 aksharānām akāro 'smi

dvandvah sāmāsikasya ca

aham evā kshayah kālo

dhātā 'ham vishvato-mukhah

 

34 mrityuh sarva-harash cā 'ham

udbhavash ca bhavishyatām

kīrtih shrīr vāk ca nārīnām

smritir medhā dhritih kshamā

 

35 brihat-sāma tathā sāmnām

gāyatrī chandasām aham

māsānām mārga-shīrsho 'ham

ritūnām kusumākarah

 

36 dyūtam chalayatām asmi

tejas tejasvinām aham

jayo 'smi vyavasāyo 'smi

sattvam sattvavatām aham

 

37 vrishnīnām vāsudevo 'smi

pāndavānām dhanamjayah

munīnām apy aham vyāsah

kavīnām ushanā kavih

 

38 dando damayatām asmi

nītir asmi jigīshatām

maunam cai 'vā 'smi guhyānām

jānam jānavatām aham

 

39 yac cā 'pi sarva-bhūtānām

bījam tad aham arjuna

na tad asti vinā yat syān

mayā bhūtam carācaram

 

40 nā 'nto 'sti mama divyānām

vibhūtīnām paramtapa

esha tū 'ddeshatah prokto

vibhūter vistaro mayā

 

41 yad-yad vibhūtimat sattvam

shrīmad ūrjitam eva

tad tad evā 'vagaccha tvam

mama tejo 'msha-sambhavam

 

42 athavā bahunai 'tena

kim jātena tavā 'rjuna

vishtabyā 'ham idam kritsnam

ekāmshena sthito jagat

 

 

 

 

OM TAT SAT

 

ity shrīmad bhagavad gītāsūpanishatsu

brahma vidyāyām yoga shāstre

shrī krishnā 'rjuna samvāde

vibhūtiyogo nāma dashamo 'dhyāyah

 

 


 

 

 

CHAPTER 12

 

 

arjuna uvāca

 

1 evam satatayuktā ye

bhaktās twām paryupāsate

ye cā 'py aksharam avyaktamm

teshām ke yogavittamāh

 

 

shrī bhagavān uvāca

 

2 mayy āveshya mano ye mām

nityayuktā upāsate

shraddhayā parayo 'petas

te me yuktatamā matāh

 

3 ye tv aksharam anirdeshyam

avyaktam paryupāsate

sarvatragam acintyam ca

kūtastham acalam ghruvamm

 

4 samniyamye 'ndriyagrāmam

sarvatra samabuddhayah

te prāpnuvanti mām eva

sarvabhūtahite ratāh

 

5 klesho 'dhikataras teshām

avyaktāsaktacetasām

avyaktā hi gatir duhkham

dehavadbhir avāpyate

 

6 ye tu sarvāni karmāni

nayi samnyasya matparāh

ananyenaii 'va yogena

mām dhāyanta upāsate

 

7 teshām aham samuddhartā

mrityusamsārasāgarāt

bhavāmi nacirāt pārtha

mayy āveshitacetasām

 

8 mayy eva mana ādhatsva

mayi buddhim niveshaya

nivasishyasi mayy eva

ata ūrdhvam na samshayah

 

9 atha cittam samādhātum

na shaknoshi mayi sthiram

abhyāsayogena tato

mām icchā 'ptum dhanamjaya

 

10 abhyāse 'py asamartho 'si

matkarmaparamo bhava

madartham api karmāni

kurvan siddhim avāpsyasii

 

11 athai tad apy ashakto si

kartum madyogam āshritah

sarvakarmaphalatyāgam

tatah kuru yatātmavān

 

12 shreyo hi jānam abhyāsāj

jānād dhyānam vishishyate

dhyānāt karmaphalatyāgas

tyāgāc chāntir anantaram

 

13 adveshtā sarvabhūtānām

maitrah karuna eva ca

nirmamo nirahamkārah

samaduhkhasukhah kshamī

 

14 samtushtah satatam yogī

yatātmā dridhanishcayah

mayy arpitamanobuddhir

yo madbhaktah sa me priyah

 

15 yasmān no 'dvijate loko

lokān no 'dvijate ca yah

harshāmarshabhayodvegair

mukto yah sa ca me priyah

 

16 anapekshah shucir daksha

udāsīno gatavyathah

sarvārambhaparityāgī

yo madbhaktah sa me priyah

 

17 yo na hrishyati na dveshti

na shocati na kānkshati

shubhāshubhaparityāgī

bhaktimān yah sa me priyah

 

18 samah shatrau ca mitre ca

tathā mānāpamānayoh

shītoshnasukhaduhkheshu

samah sangavivarjitah

 

19 tulyanindāstutir mauni

samtushto yena kenacit

aniketah sthiramatir

bhaktimān me priyo narah

 

20 ye tu dharmyāmritam idam

yathoktam paryupāsate

shraddadhānā matparamā

bhaktās te 'tīva me priyāh

 

 

 

OM TAT SAT

 

ity shrīmad bhagavad gītāsūpanishatsu

brahma vidyāyām yoga shāstre

shrī krishnā 'rjuna samvāde

bhakti yogo nāma dvādasho 'dhyāyah

 


 

CHAPTER 15

 

 

shrī bhagavān uvāca

 

1 ūrdhva-mūlam adhah-shākham

ashvattham prāhur avyayam

chandāmsi yasya parnāni

yas tam veda sa veda-vit

 

2 adhash co 'rdhvam prasritās tasya shākhā

guna-pravriddhā vishaya-pravālāh

adhash ca mūlāny anusamtatāni

karmānu bandhīni manushya-loke

 

3 na rūpam asye 'ha tatho 'palabhyate

nā 'nto na cā 'dir na 'ca sampratishthā

ashvattham enam suvirūdha-mūlam

asanga-shastrena dridhena chittvā

 

4 tatah padam tat parimārgitavyam

yasmin gatā na nivartanti bhūyah

tam eva cā 'dyam purusam prapadye

yatah pravrittih prasritā purānī

 

5 nirmāna-mohā jita-sanga-doshā

adhyātma-nityā vinivritta-kāmāh

dvandvair vimuktāh sukha-duhka-samjair

gacchanty amūdhāh padam avyayam tat

 

6 na tad bhāsayate sūryo

na shashānko na pāvakah

yad gatvā na nivartante

tad dhāma paramam mama

 

7 mamai 'vā 'msho jīva-loke

jīva-bhūtah sanātanah

manah shashthānī 'ndriyāni

prakriti-sthāni karshati

 

8 sharīram yad avāpnoti

yac cā 'py utkrāmatī 'shvarah

grihītvai 'tāni samyāti

vāyur gandhān ivā 'shayāt

 

9 shrotram cakshuh sparshanam ca

rasanam ghrānam eva ca

adhishthāya manash cā 'yam

vishayān upasevate

 

10 utkrāmantam sthitam vā 'pi

bhujānam gunānvitam

vimūdhā nā 'nupashyanti

pashyanti jāna-cakshushah

 

11 yatanto yoginash cai 'nam

pashyanty ātmany avasthitam

yatanto 'py akritā tmāno

nai 'nam pashyanty acetasah

 

12 yad āditya-gatam tejo

jagad bhāsayate 'khilam

yac candramasi yac cā 'gnau

tat tejo viddhi māmakam

 

13 gām āvishya ca bhūtāni

dhārayāmy aham ojasā

pushnāmi cau 'shadhīh sarvāh

somo bhūtvā rasā tmakah

 

14 aham vaishvānaro bhūtvā

prāninām deham āshritah

prānā pāna-samāyuktah

pacāmy annam catur-vidham

 

15 sarvasya cā 'ham hridi samnivishto

mattah smritir jānam apohanam ca

vedaish ca sarvair aham eva vedyo

vedānta-krid veda-vid eva cā 'ham

 

16 dvāv imau purushau loke

ksharash cā 'kshara eva ca

ksharah sarvāni bhūtāni

kūtastho kshara ucyate

 

17 uttamah purushas tv anyah

paramātme 'ty udāhritah

yo loka-trayam āvishya

bibharty avyaya īshvarah

 

18 yasmāt ksharam atīto 'ham

aksharād api co 'ttamah

ato 'smi loke vede ca

prathitah purushottamah

 

19 yo mām evam asammūdho

jānāti purushottamam

sa sarva-vid bhajati mām

sarva-bhāvena bhārata

 

20 iti guhyatamam shāstram

idam uktam mayā 'nagha

etad buddhvā buddhimān syāt

krita-krityash ca bhārata

 

 

 

 

OM TAT SAT

 

ity shrīmad bhagavad gītāsūpanishatsu

brahma vidyāyām yoga shāstre

shrī krishnā 'rjuna samvāde

purushottama yogo nāma paca dasho 'dhyāyah